Publicaties Bosberichten: 1993

Duurzaam beheer, een mooi begrip waar de diverse betrokkenen inhoudelijk nog geen overeenstemming over hebben. Dit Bos en Hout Bericht geeft de internationale ontwikkelingen in de afgelopen jaren op dit vlak weer.

Tags

De hele houtmarkt ondervindt momenteel de gevolgen van economische recessie en hergebruik van hout en papier. Er zijn echter grote verschillen tussen Amerikaanse en West-Europese markten. Het Timber Committee van de Verenigde Naties besteedde er speciale aandacht aan tijdens haar jaarlijkse bijeenkomst van 11 tot 15 oktober in Rome. In dit Bos en Hout Bericht een verslag van de belangrijkste marktontwikkelingen. Daaraan vooraf een korte toelichting op het werk van het Timber Committee.

Inzet van biomassa voor energiedoeleinden staat de laatste tijd steeds meer in de belangstelling, want vervanging van fossiele brandstoffen door biomassa heeft belangrijke milieuvoordelen. Zo is biomassa een duurzame energiebron en vrijwel C02-neutraal. Hout is een van de grootste en meest perspectiefvolle biomassastromen in Nederland. De inzet van hout voor energiedoeleinden is in opdracht van de NOVEM uitvoerig belicht in het rapport "Stroom uit de boom?". De belangrijkste conclusie is dat hout inderdaad potenties heeft voor energieproduktie. Dit Bos en Hout Bericht beschrijft de belangrijkste resultaten.

De Nederlandse overheid stimuleert hergebruik van grondstoffen om minder afval te hoeven storten of verbranden. Daarom streeft zij in haar milieubeleid onder meer naar minder oud papier in de afvalstroom en beperking van de netto CO2-uitstoot. Deze twee doelstellingen kunnen echter conflictueren, en grootschalige inzet van oud papier kan zelfs gevolgen hebben voor de vitaliteit van het bos. Dat blijkt uit "Forest and Climate Change Project", een onderzoek van het IIASA. In dit Bos en Hout Bericht een bespreking van de resultaten van deze studie vanuit een Nederlands perspectief.

In ieder bosbeheersplan zou de historische ontwikkeling van dat gebied in feite een van de belangrijkste uitgangspunten moeten zijn. De eeuwenlange ontwikkelingen bepalen immers mede de bosbouwkundige mogelijkheden van vandaag. Bovendien kunnen historische feiten een betrouwbare informatiebron zijn in de speurtocht naar de reden van de miserabele of juist glansrijke staat waarin het bos verkeert. In dit Bos en Hout Bericht de geschiedenis van enkele concrete boslokaties.

De International Tropical Timber Organization (lTTO) discussieert ieder jaar over de ontwikkelingen op de markt voor tropisch hout. Ook dit jaar deed zij dat weer in mei, tijdens haar halfjaarlijkse vergadering in Kuala Lumpur. De discussies vonden plaats naar aanleiding van een marktrapport dat door het ITTO-secretariaat is opgesteld. Dit rappore) laat een gestage daling zien sinds 1989 van de tropisch houtoogst voor industriële toepassingen. Waarschijnlijk steeg de oogst weer enigszins in 1992. Dit Bos en Hout Bericht beschrijft de wereldmarkt van tropisch hout in 1991.

Wanneer is een bos meer geschikt voor houtproduktie en wanneer meer voor het vervullen van onze natuurwens? Het is de voorgeschiedenis van het betreffende bos die het antwoord op deze vraag herbergt. Anders gezegd: de ontwikkeling van het bos door de eeuwen heen bepaalt vandaag de dag de mogelijkheden van de beheerder.

Het verbruik van niet-tropisch rondhout daalde in 1992 opnieuw. Er zijn twee hoofdoorzaken: Ten eerste de in Duitsland verplichte terugname van verpakkingen voor hergebruik. Hierdoor stapten handel en industrie over op andere verpakkingsmaterialen. Op de tweede plaats de voortzettende trend in de papiersector om rondhout te vervangen door oud-papier en houtchips. In dit Bos en Hout Bericht de laatste stand van zaken.

Al jaren spant de natuur- en milieubeweging zich bijzonder in voor behoud van het tropische regenbos. Zoals te voorzien was, breidt zij nu haar aandacht uit naar de bossen van de gematigde en koele luchtstreken, die belangrijk zijn voor het leveren van hout aan grote delen van de wereld. Het World Wide Fund for Nature zwengelt de discussie aan in het rapport "Forest In Trouble". In dit Bos en Hout Bericht enige kanttekeningen.

Volgens de Commisie Bosuitbreiding kunnen landbouwers de komende 20 jaar 30.000 ha extra bos op hun landbouwbedrijven aanleggen. In de Veenkoloniën liep men op dit advies vooruit. Hier heeft men zelfs al ver uitgewerkte ideeën voor het zogenaamde "Boerenbosprojekt". Dit Bos en Hout Bericht geeft een overzicht van de plannen.

Er zijn goede perspectieven voor extra bosaanleg. Door een combinatie van wensen en mogelijkheden van overheid en marktsector is in 25 jaar 50.000 ha extra bos aan te leggen, naast de 25.000 ha die al in de plannen van het rijk zijn opgenomen. Het betekent dat in deze periode ongeveer 3% van het huidige landbouwareaal onttrokken wordt aan de landbouw ten behoeve van bosaanleg. Dit concludeert de Commissie Bosuitbreiding in haar rapport: "Goede gronden voor nieuw bos". Op 14 januari jl. overhandigde de Commissie haar advies aan staatssecretaris Gabor en de ministers Andriessen en Alders.

Met ingang van 1 januari is er nogal wat veranderd in de EG. De Europese eenwording, IIEG'92' waar jarenlang zoveel over te doen is geweest, is nu een feit. Grenzen en veel barrières tussen de landen die lid zijn van de EG zijn nu opgeheven. Maar, is dat wel zo? Dit Bos en Hout Bericht zet uiteen wat de veranderingen voor het bedrijfsleven zijn. Maar belangrijker nog, wat de mogelijke gevolgen zijn.