Publicaties Bosberichten: 1990

De Tweede Kamer heeft zich kritisch uitgelaten over het bosbouwbeleid van de regering. Dat deed zij op 21 november j.l. tijdens een mondeling overleg met de nieuwe staatssecretaris van Landbouw, Natuur en Visserij. De discussie ging over het uitvoeringsprogramma van het Meerjarenplan Bosbouw, een plan dat ook voor de verhoging van de houtproduktie in ons land van groot belang is. Over die discussie gaat dit Bos en Hout Bericht.

De Golfcrisis toont weer eens hoe slecht het kan zijn als de beschikbaarheid van een belangrijke grondstof afhankelijk is van te weinigen. Dat is het geval bij olie. Maar dat geldt ook voor hout. Hout, een grondstof die de mensheid in gigantische hoeveelheden, 3,5 miljard m3 per jaar, gebruikt. Maar ook een grondstof waarbij geldt dat te velen van te weinigen afhankelijk zijn. En het aantal netto-exporteurs blijft teruglopen!

De vraag naar hout van Nederlandse bodem neemt toe en de verwachting is dat deze nog verder zal gaan toenemen. De belangstelling voor dit hout beperkt zich niet alleen tot de verwerkende industrie, ook de overheid en de politiek tonen hiervoor meer en meer interesse. Over de Nederlandse houtoogst en de bestemming daarvan bestond helaas een onvolledig beeld. Dit was een ernstige tekortkoming waardoor het moeilijk was om het belang van de Nederlandse houtproduktie aan te geven. Enkele jaren geleden heeft de Stichting Bos en Hout dit probleem onderkend en heeft zij een eerste aanzet gedaan om de belangrijkste houtstromen in Nederland systematisch in kaart te brengen.

Is er toekomst voor hennep als grondstof voor de papierfabrikage? Vooralsnog is de papierindustrie gematigd enthousiast. De lopende onderzoeken zullen moeten aantonen of hennep een volwaardige en economisch rendabele grondstof kan zijn, die naast snelgroeiend hout de broodnodige vezels kan leveren voor de papierindustrie. Op de studiemiddag van het ministerie van LNV, "Agrificatie: mogelijkheden en onmogelijkheden" op 14 juni jl., gaf de heer G. van Reenen als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Papier- en Kartonfabrieken de visie van deze vereniging weer.

Zweden is een echt bosland en één van de grote exporteurs van hout en houtprodukten in de wereld. Vandaar dat wij in onze serie Bos en Hout Berichten graag plaats inruimen voor een beschouwing over de situatie in de Zweedse bosbouw, gegeven door een vooraanstaand Zweeds bosbouwkundige, Björn Hägglund. Hij is direkteur-generaal van "Skogsstyrelsen", een staatsdienst die belast is met de uitvoering van het bosbeleid van de overheid en in die zin vergelijkbaar met onze directie Bos- en Landschapsbouw.

In onze reeks Bos en Hout Berichten staan wij jaarlijks stil bij de ontwikkelingen die zich op de houtmarkt hebben voorgedaan. In 1988 constateerden wij een voortzetting van de trend die in 1987 was ingezet. Zowel bij het rondhout als bij het gezaagd hout was er toen sprake van een stabilisering tot lichte stijging van de netto-invoer. Belangrijke vraag is of deze trend zich ook in 1989 heeft kunnen voortzetten en wat voor 1990 verwacht mag worden.

Er is in de laatste tijd sprake van een bosbouwbeleid in Nederland waarbij de grootste optimisten toch wel hun wenkbrauwen moeten fronsen. Wat beweegt een minister van Landbouw om zijn directie Bos- en Landschapsbouw op te heHen en samen te smelten met het Natuur- en Faunabeleid? Wat is de achtergrond van een wel erg zacht uitvoeringsprogramma voor het Meerjarenplan Bosbouw? Waarom weten we nog steeds niet waar de regering nu wel en waar niet nieuwe bossen wil toestaan? En waarom is de regering - overigens terecht - zeer bezig met het behoud van het tropische regenbos, zegt in dat verband grote waarde te hechten aan meer houtproduktie en meer bos in eigen land maar brengt dat streven nauwelijks in praktijk? Allemaal interessante vragen maar naar het antwoord kan men slechts gissen. Daarover gaat dit Bos en Hout Bericht.

Tags

Op het moment dat Nederlandse akkerbouwers protesteren tegen de te lage graanprijzen is het duidelijk dat gezocht moet worden naar economisch haalbare alternatieven voor de bestaande landbouwproduktie. Bosbouw kan in sommige opzichten een dergelijk alternatief bieden. De Gemeenschap heeft dit na jarenlange aarzeling eindelijk erkend.

Wat moet er in ieder geval gebeuren om voorwaarden te scheppen voor een voldoende uitbreiding van het Nederlandse bosareaal op redelijk termiin? Ik beperk me tot conclusies op het gebied van politiek en beleid.

Ik heb getracht duidelijk te maken

  • dat het ontbossingsproces in de tropen gecompliceerd is en
  • dat dit proces slechts afgeremd kan worden door een brede aanpak, waarvan duurzaam bosbeheer, plattelandsontwikkeling en herbebossing de voornaamste componenten zijn en
  • dat bij deze aanpak behalve financiële, ook tal van politiek-bestuurlijke en sociaal-economische problemen om een oplossing vragen.

Daarbij heb ik buiten beschouwing gelaten de explosieve bevolkingsgroei en de noodzaak deze af te remmen.

De bedrijfsuitkomsten in de bosbouw zijn van groot belang, voor boseigenaren maar ook voor hen die van een economisch goed functioneren van dat bos afhankelijk zijn. Dat geldt zeker voor houthandel en houtverwerkende industrie. Er is veel discussie over de rentabiliteit van bos en van houtproduktie. Van Goor, een groot kenner van de Nederlandse bosteelt, waarschuwt in dit Bos en Hout Bericht tegen een te lichtvaardig trekken van conclusies uit minder goede bedrijfsresultaten en pleit voor een objectieve benadering daarvan.

Regelmatig bereiken ons verzoeken om een beknopt overzicht te geven van wat er rond bos en hout in de wereld en bij ons aan de hand is. We gaven dat reeds meermalen en bij verschillende gelegenheden. Maar het begin van een nieuw decennium is wellicht een goed tijdstip om enkele hoofdlijnen van het bos- en houtgebeuren nog eens kort weer te geven.

Tags