Publicaties Bosberichten: 1987

Indien ergens het inmiddels aardig afgezaagde gezegde "In het verled'!n ligt het heden, in het nu wat worden zal" van toepassing is, is het wel bij alles wat met bos te maken heeft. Oorzaken liggen vaak ver in het verleden, effekten ver in de toekomst. Ontwikkelingen goed kennen, ontwikkelingen goed interpreteren is daarom van het grootste belang. Steeds moet men zich weer afvragen: Welke toekomstlijnen, welke trends op langere termijn zijn zichtbaar of kunnen zichtbaar worden gemaakt. Dat moesten we ook in 1987 weer doen.

Tags

Onlangs hield ik een lezing tijdens een symposium over houten damwand.!) Onderwerp: De beschikbaarheid van hout voor damwand, geplaatst in een ruimer perspectief. Dat leidde tot een beschouwing over het verdwijnen van bos in de tropen en over de toekomst van het Europese bos.

Tags

Populieren nemen tussen de Nederlandse boomsoorten om allerlei redenen een speciale plaats in. Populieren ziin onder andere op onze laaggelegen gronden en op voor andere soorten vaak klimaatsonvriendeliike plaatsen op grote schaal toepasbaar. En populieren hebben een grote groeisnelheid: Met een percentage van circa 7% van de totale oppervlakte bos, weg- en andere Iiinvormige beplantingen leveren populieren ongeveer 20% van onze houtproduktie. Derhalve wordt er in het Meeriarenplan Bosbouw ruim aandacht besteed aan de populier. De nationale oogst dekt momenteel circa 77% van de populierehoutbehoefte in Nederland. Redenen te over om de houtmarkt van deze houtsoort in kaart te brengen teneinde vraag en aanbod van populieren zo goed mogeliik op elkaar te laten aansluiten.

Als we over het verbruik van een bepaald houtprodukt spreken, hebben we het in de regel over het totale verbruik in een bepaald land, in een bepaald gebied. Maar van groter belang om trends in het verbruik te kunnen signaleren, is het verbruik per hoofd van de bevolking. In een aantal Bos en Hout Berichten die in de loop van dit of volgend jaar zullen verschijnen, wordt dat hoofdelijk verbruik onder de loep genomen. Dit eerste artikel gaat over de situatie in belangrijke geïndustrialiseerde landen en gebieden.

Finland is een van de landen waarvan Nederland voor zijn voorziening met houtprodukten in sterke mate afhankelijk is. Het verzorgde in 1985 een kwart van onze invoer van gezaagd naaldhout en krantenpapier; voor andere papieren en kartons en voor triplex was dat 20%. Het es daarom van belang om in het oog te houden wat zich in Finland op het gebied van bos en hout afspeelt. Onlangs is een soort Meerjarenplan voor de bosbouw in Finland gereed gekomen; in dit "Bos en Hout Bericht" aandacht voor dat "Bos 2000 Programma". De gegevens zijn ontleend aan een artikel in het Finse Bosbouwtijdschrift "Silva Fennica", en wel het eerste nummer van 1986.

Bosbouw, handel Nederlands hout, verwerking daarvan, invoer van rondhout en houtprodukten, verwerking van die import, het zijn verschillende belangen die niet altijd schouder aan schouder marcheren of, als ze dat al doen, nogal eens uit de pas lopen. Toch horen al deze aspekten van de bedrijfskolom hout in één kader thuis: De voorziening van ons land met hout en houtprodukten. Dit is een nationaal belang. Dat is ook door onze overheid erkend, zoals duidelijk bleek uit een brief van de minister van Economische Zaken van mei 1983 aan de Tweede Kamer. Het was een brief die handelt over onze toekomstige houtvoorziening, een brief die de aanzet gaf tot een mogelijk integrale aanpak van onze houtvoorziening. Die houtvoorziening vraagt een houtstrategie.

Tags

Veel Nederlands hout komt uit beplantingen langs wegen, kanalen en grenzen van landbouwpercelen, ook wel "lijnbeplantingen" genoemd. Hun aandeel in onze totale nationale houtoogst is, naar schatting, ongeveer 15%, maar voor loofhout is dat zeker 40%. In het Meerjarenplan Bosbouw wordt gesproken over een drastische opvoering van de produktie in weg- en grensbeplantingen, ook al door uitbreiding van het areaal. Daarbij is een belangrijke rol aan populieren toegedacht.

De recente bosinventarisatie in Nederland toonde aan dat het areaal eikenbos in ons land sterk is toegenomen, veel meer dan men had verwacht. In de bosbouw scoort de eik kennelijk erg hoog. Men zegt dat de eik in Nederland thuishoort en dat zijn hout zeer waardevol is. Het eerste is ongetwijfeld waar maar geldt daarom nog niet voor alle gronden overal in het land. Het tweede is al evenzeer waar maar ook is zeker dat veel eikehout allerminst waardevol is! We gingen een kijkje nemen in Frankrijk, een uitgesproken eikenland, een land waar men de eik "de koning van het bos" noemt.

Op 16 februari j.l. heeft de Tweede Kamer in het kader van een Uitgebreide Commissie Vergadering over het Meerjarenplan Bosbouw vergaderd. Na een lange periode van voorbereiding, van beleidsvoornemens en discussies daarover, was dan eindelijk het Meerjarenplan in een fase van definitieve besluitvorming gekomen. Over een enkele motie moet nog worden gestemd. In dit Bos en Hout Bericht een terugblik op het debat in de Tweede Kamer en hier en daar opmerkingen over wat er nu verder moet gebeuren.

Tags

Een opleving van de houtbranche? In 1986 berichtten wij al over de nieuwste stand van zaken rond de handel en verwerking van meranti. Er waren toen aanwijzingen die er op duidden dat het binnenlandse verbruik en de export aan het stijgen waren. Nu de jaarcijfers 1986 van het Centraal Bureau voor de Statistiek over de buitenlandse handel bekend zijn geworden kan de balans worden opgemaakt. Bijna alle houtsoortcategorieën laten een stijging van de netto-invoer zien. Is dit een teken voor het begin van een opleving van de houtbranche of steekt er meer achter? De huidige cijfers manen vooralsnog tot voorzichtigheid. In 1987 zal moeten blijken of er inderdaad sprake is geweest van een gestegen binnenlandse afzet.

Bos en hout. Twee sterk met elkaar verbonden begrippen. De Stichting Bos en Hout heeft daarover in haar Berichten al vele malen geschreven. Niet vaak genoeg kan het belang van die relatie worden onderstreept. Tot voor kort werden voornamelijk de gevolgen van structurele ontwikkelingen in de bosbouw voor de houtverwerkende industrie belicht, zoals bijvoorbeeld de consequenties van het Meerjarenplan Bosbouw. Het omgekeerde, de gevolgen van structurele veranderingen bij de houtverwerking voor de bosbouw, bleef tot nu toe onderbelicht. Over deze laatste relatie gaat dit bericht.

Nu het Meerjarenplan volop in discussie is, nu ook al door het probleem van de landbouwoverschotten uitbreiding van het bosareaal actueler is dan ooit, nu de beduchtheid in bepaalde kringen voor op produktie gerichte bosbouw en bosuitbreiding toeneemt, worden steeds meer onlustgevoelens over de bedrijfsresultaten in de bosbouw over ons uitgestort. Dat is soms terecht, soms voorbarig, soms onjuist, maar behoeft in elk geval een kritische benadering.